Theater: Hanna Hegenscheidt raakt mij met Don’t recognize me

Hanna Hegenscheidt - Don't Recognize Me - Waspmagazine
Bron: waspmagazine.com

Ik kijk vaak televisie met het geluid uit. Dat heb ik vaak zelf niet eens door, tot iemand me erop wijst dat ik naar een beeld staar waarin gepraat wordt. Niet alleen bij programma’s met ondertiteling, maar ook bij programma’s in mijn eigen taal doe ik dit. Ik mis de stemmen en muziek niet, het is alsof ik die al hoor als ik het zie.

Ik hoor bij elk bewegend beeld geluid. Daarom kan ik vrij slecht tegen gifjes; daarin wordt een beeld continu herhaald en zo hoor ik dus elke keer hetzelfde korte geluid. Bij een film, serie, tv-programma, journaal, hoor ik beweging in beeld en lichaam, in blik en lippen. Het zijn monotone, vrij saaie geluiden, wat bij een gifje irritant is door de herhaling, maar bij een tv-programma of film juist lekker kalm.

Stilte

Ik voelde me dan ook enorm begrepen in het een-na-mooiste moment van de voorstelling Don’t recognize me van de Duitse choreografe Hanna Hegenscheidt; het moment waarop spelers acteren zonder geluid. Hun lippen bewegen wel en hun lichamen ook, maar je hoort niets. Afgezien van het publiek, dat zich plotseling genoodzaakt voelt veelvuldig te kuchen. Waarschijnlijk is dat het gekuch van de gemiddelde mens die slecht tegen stilte kan. Maar bij mij bracht het rust om te kijken naar handen en monden, gezichtsuitdrukkingen, bewegingen. De acteurs hebben een mime- en dansachtergrond en dat was goed te merken: alle bewegingen waren strak, duidelijk en beheerst, alsof overal een betekenis in zat, ook in wat geen woorden had.

Hanna Hegenscheidt en het theaterstuk

De Duitse choreografe Hanna Hegenscheidt maakte met Don’t recognize me een theatervoorstelling die zich volledig richt op dialoog en lichaamstaal. Ze heeft hiervoor de film Imitation of life uit 1959 ontleed. Wat in de voorstelling overblijft zijn flarden van gesprekken en een grote nadruk op lichaamstaal. Vier acteurs spelen twee rollen, het is alsof ik dubbel zie. Twee zijn de dochter en twee de moeder en in canon praten ze met elkaar. Ze zeggen hetzelfde, maar door elkaar. Zinnen met een zeker ritme – een mix tussen dialoog en regieaanwijzingen in een strak afgemeten cadans.

Het einde van het stuk is het beste deel van het stuk, ik raak ervan in trance en vergeet de wereld om me heen. Hierin worden dialogen continu herhaald, soms synchroon maar op een gegeven moment in canon, zinnen worden soms niet afgemaakt. Het wordt steeds hakkeliger, verwarrender. Het is als een vastlopend cassettebandje, een maffe remix van tekst die je al minuten achter elkaar hoort. Het spel gaat continu door, maar op het laatst blijft er maar één speler spreken. De rest spreekt en beweegt hetzelfde als hiervoor, maar zonder geluid. De ene persoon die maar blijft ‘hangen’, inclusief schuddend hoofd, zorgt voor een mantra. Don’t recognize me, don’t recognize me, please.

Perfecte eenvoud

Dit stuk zorgde voor een onophoudelijke glimlach op mijn gezicht. Toen het licht doofde klapte ik dan ook hard, kreeg een traan in een oog die er naar mijn idee niets te zoeken had, was verbluft, had willen gaan staan bij het klappen, maar was nog zo in trance dat ik het vergat. Het is een voorstelling die mij raakt omdat ik iets heb met beeld zonder geluid, maar die voor mij ook iets zegt over de tijd waarin we nu leven. Een tijd waarin we veelvuldig films en series kijken en gewend zijn aan veel actie en geluid, aan intonatie en beelden die ondersteund worden door sfeerversterkende muziek . Dat in dit stuk geen decor is behalve een volledig witte ruimte en wat tape op de grond, past dan ook perfect. Alles dat sfeer bepaalt, heeft Hanna Hegenscheidt weggelaten. Het stuk speelt met alle verwachting. Alles loopt door elkaar, en toch gelijk. Er is geen peil op te trekken.

Magie

Ik zou willen dat ik de voorstelling nog een keer kon zien, zonder publiek, exclusief, in totale stilte. Want die voorstelling is pure magie, afgezien van het publiek. Ik heb online een video gevonden die ik af en toe bekijk om kalm te worden. Ook daar is het publiek vervelend, maar dat probeer ik maar te vergeten. Elke keer weer verlies ik me in de stilte, en op het eind in de dialogen, de herhaling, de bewegingen, de cadans van de woorden die blijven haperen en steeds weer nieuwe betekenis krijgen. Don’t recognize me recognize me.

Doven schijnen wel eens te zeggen dat hun wereld, hun beleving, puurder is, doordat ze alleen hun zicht hebben en dus letten op de kleinste details en bij mensen puur naar houding en lichaamstaal kijken. Doven missen niets. Ik kan me dat voorstellen en heb na deze voorstelling voor altijd een antwoord op het gruwelijke dilemma ‘doof of blind?’ Ik zou ervoor kiezen doof te zijn omdat ik mezelf dat nu soms al maak.

Mantra’s in je hoofd

Maanden later hoor ik sommige zinnen uit de voorstelling nog altijd in mijn hoofd.  Then please mama will you go, go!. And when you say go just the chin. Very small, the chin is kind of pushing. And, never do this again. And if by accident – and if by accident we should ever pass on the street… Down, to me, away, please – don’t recognize me.

Hanna Hegenscheidt heeft een voorstelling gemaakt die aan mij kleeft, of in mij zelfs; een voorstelling die ik maar niet los kan laten. Een voorstelling waarin ik me begrepen voel, en ik veel herken. Sorry Hanna Hegenscheidt, I recognize you.

Een reactie plaatsen

Om je zo fijn mogelijk op deze website te laten rondkijken, maak ik gebruik van cookies en daar moet ik je even van op de hoogte brengen. || Meer informatie ||

Net als veel andere sites maakt ook Michellebrouwt.nl gebruik van cookies om je zo fijn mogelijk op deze blog te laten surfen. Als je de website blijft gebruiken, of simpelweg klikt op 'Accepteren' in de balk hieronder, dan geef je aan dit oké te vinden. Wil je dit niet, dan mag je gewoon blijven lezen, maar het kan zijn dat niet alles dan even goed werkt - de cookiemelding zal bijvoorbeeld in beeld blijven. Als je cookies accepteert wordt jouw keuze drie maanden bewaard blijven tenzij je zelf je cookiegegevens in de tussentijd wist. Dan zal de balk weer in beeld verschijnen.

Uitleg sluiten